Geleneksel yöntemlerle inşa edilmiş binalar deprem esnasında deprem enerjisini, kolon – kiriş gibi yapısal elemanlarında oluşan hasar ile sönümler. Deprem yönetmeliğine göre inşa edilmiş bir bina aslında depremde hasar görecek şekilde tasarlanır. İnşaat mühendisleri “kapasite tasarımı” dediğimiz bir tasarım felsefesi ile depremde oluşacak bu hasarın yeri ve miktarını sınırlamak ile yükümlü. Ulusal ve uluslararası bütün deprem yönetmeliklerinde, yapısal tasarımdaki öncelikli amaç bina yıkılmadan binada yaşayanların can güvenliğinin sağlanmasıdır. 2007 yılındaki deprem yönetmeliğinde (Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik) bu performans hedefi “can güvenliği” olarak tanımlanırken, 2018’deki deprem yönetmeliğinde (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği) bu performans hedefi “kontrollü hasar” olarak tanımlandı.
GELENEKSEL YÖNTEMLER İLE İNŞA EDİLEN BİNALAR DEPREMDEN ETKİLENECEK ŞEKİLDE TASARLANIR
Bu daha açık olarak şu anlama geliyor. Çok yüklü paralar vererek satın aldığınız, deprem yönetmeliğine %100 uyumlu olarak inşa edilmiş bir konut, bina, ofis vb., satın alışın ardından olacak kuvvetli bir depremde bir daha kullanılamayacak şekilde hasar görebilir veya güçlendirilmesi gerekebilir. Bina tamamen yıkılmadığı sürece ne mühendise ne inşaat firmasına dava açabilirsiniz. Çünkü geleneksel yöntemler ile inşa edilen binalar kuvvetli yer hareketlerinde hasar görecek şekilde tasarlanırlar.
Sismik izolasyonlu bir yapı ise geleneksel binaların tasarlandığı deprem seviyesini “sıfır” hasar ile atlatır. Bu deprem seviyesinde ne binanın taşıyıcı sisteminde ne de muhteviyatında bir hasar beklenmez. Hatta sıradan binaların tasarlandığı deprem düzeyinin yaklaşık 1.5 katı büyüklüğünde olacak bir depremde de izolatörlerde bir hasar olmaması beklenir. Bu kadar büyük, coğrafyada değişikliklere yol açabilecek bir depremde, hemen hemen tüm binalar ağır hasar görüp yıkılırken, deprem izolatörlü binalarda onarılabilir düzeyde hasar görmek mümkün olacaktır. Tabi bu bahsedilenlerin hepsi doğru bir mühendislik ve kontrollü üretim ile mümkün.
Kaynak: https://www.insaatdunyasi.com.tr/bolumler/ozel-dosyalar/afet-bolgesindeki-deprem-izolatorlu-11-hastane-kendini-kanitladi/
